Brandveiligheid kinderopvang: aan welke regels moet je voldoen?

De brandveiligheid van kinderopvang moet aan zeer strenge regels voldoen. Als eigenaar van een kinderopvang draag je een grote verantwoordelijkheid als het gaat om brandveiligheid, omdat zeker met jonge kinderen het risico op brand een stuk hoger is en zij minder redzaam zijn wanneer er brand uitbreekt. Daarom bestaan er sinds 2005 specifieke eisen voor kinderopvang in het Bouwbesluit. Onder de term kinderopvang vallen ook kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, buitenschoolse opvang of 24-uursopvang. In dit artikel lees je alles over de brandveiligheidsregels die gelden voor kinderopvang. Wil je zo min mogelijk risico lopen op brand? Kijk dan eens naar een sprinklerinstallatie voor jouw kinderdagverblijf. Een sprinklerinstallatie biedt de beste bescherming tegen brand en zorgt ervoor dat je veel van de onderstaand brandveiligheidsmaatregelen niet nodig hebt.

Brandveiligheidsregels afhankelijk van type kinderopvang en bouwjaar

Iedere vorm van kinderopvang valt volgens het Bouwbesluit 2012 onder de ‘bijeenkomstfunctie’ en meer specifiek onder de subgebruiksfunctie ‘bijeenkomstfunctie voor kinderopvang’. Voor bepaalde risicogroepen bestaan strengere eisen en ook onderscheidt het Bouwbesluit verschillende regels op basis van nieuwbouw, verbouw en bestaande bouw. Zoek daarom goed uit onder welke groep jouw kinderopvang valt:

Brandveiligheidsregels op basis van risicogroepen

  • Slaap-opvang: Wordt er in jouw kinderopvang ook geslapen? Dan valt jouw opvang onder de functie ‘kinderopvang met bedgebied’ en gelden er zwaardere brandveiligheidseisen, vanwege het hogere risico.
  • Baby’s en peuters: Ook kunnen baby’s en peuters zich in noodsituaties niet goed zelf redden. Daarom zijn er specifieke eisen opgenomen die gelden voor de subgebruiksfunctie “bijeenkomstfunctie voor kinderopvang voor kinderen jonger dan vier jaar”.
  • Buitenschoolse-opvang: Voor buitenschoolse opvang, die gericht is op kinderen in de basisschoolleeftijd en waar niet wordt geslapen, zijn de eisen weer milder. De regels voor deze vorm van kinderopvang zijn gelijk aan de eisen voor een onderwijsfunctie. Daardoor blijft het mogelijk om dit type kinderopvang in een schoolgebouw onder te brengen, zonder dat het gebouw aan zwaardere eisen moet voldoen.

Brandveiligheidsregels op basis van bouwjaar

  • Nieuwbouw: Wanneer een nieuwe kinderopvang wordt gebouwd, dan gelden de nieuwbouwvoorschriften.
  • Bestaande bouw: Voor een bestaande kinderopvang gelden de voorschriften voor bestaande bouw.
  • Verbouw Optie A: Wordt een bestaande kinderopvang verbouwd, dan gelden de voorschriften voor verbouw. De verbouwvoorschriften gelden alleen voor die delen van het gebouw die daadwerkelijk worden verbouwd.
  • Verbouw Optie B: Wordt een bestaand gebouw (bijvoorbeeld een kantoorgebouw) getransformeerd tot een nieuwe kinderopvang dan gelden de eisen voor bestaande bouw of voor verbouw.

Hoewel bestaande bouw vaak aan lagere voorschriften mag voldoen, wordt echter ook vanuit het Bouwbesluit geadviseerd om vrijwillig aan de zwaardere nieuwbouw voorschriften te voldoen. Enerzijds natuurlijk om de brandveiligheid voor de kinderen te verbeteren, maar ook omdat deze extra veiligheid weer zorgt voor minder zware eisen als het gaat om bedrijfshulpverlening. Meer informatie over het verbouwen of transformeren van jouw kinderdagverblijf? Lees dan meer in de brochure van de Rijksoverheid.

Aan wat voor brandveiligheidseisen moet jouw kinderopvang voldoen?

Welke brandveiligheidsregels gelden voor jouw kinderopvang, is afhankelijk van het type kinderopvang en type bouw, zoals je hierboven hebt gelezen. In het bouwbesluit van 2012 vind je alle voorschriften over bijvoorbeeld brandmelders, brandblussers, de brandveiligheid van alle meubels en versieringen (zoals gordijnen, vloerbedekking, posters, tekeningen en slingers) en regels over vluchtroutes. Wij raden je aan ook dit bouwbesluit goed door te nemen. Hieronder geven we een korte samenvatting van deze regels.

Sprinklerinstallatie tegen brand

Wil je er echt zeker van zijn dat er geen brand uitbreekt? Bekijk dan ook de mogelijkheid van een sprinklerinstallatie. Hoewel dit niet verplicht is, biedt een sprinklerinstallatie de beste bescherming tegen brand. In geval van brand zorgt een sprinklerinstallatie ervoor dat de brand vrijwel direct wordt geblust, of zich in ieder geval nauwelijks verspreidt. Zeker met baby’s en kleine kinderen, die niet zo mobiel zijn, geeft het je veel extra tijd om te vluchten. Bovendien blijft de brand- en waterschade zeer beperkt ten opzichte van andere brandmiddelen.

Beschermd sub-compartiment voor opvang met bedgebied

Kinderdagverblijven voor kinderen jonger dan vier jaar en 24-uursopvang hebben een slaapgedeelte. In het Bouwbesluit wordt dit ook wel ‘opvang met bedgebied’ genoemd. Het brandveiligheidsniveau is dan hoger, omdat zeer jonge of slapende kinderen zich zelfstandig niet kunnen redden tijdens een brand. Het Bouwbesluit 2012 eist daarom dat elke slaapruimte in een ‘beschermd subbrandcompartiment’ ligt met een beperkte omvang van maximaal 200 m2. Een beschermd subbrandcompartiment is te vergelijken met een soort aparte doos binnen het gebouw die enige tijd bescherming biedt tegen branduitbreiding. Door de beperkte omvang van maximaal 200 m2 en door ervoor te zorgen dat zich daar niet meer dan twee groepen van maximaal 16 kinderen bevinden, kan er snel geëvacueerd worden als dat nodig is.

Rookmelders of een brandmeldinstallatie

Voor een kinderopvang voor kinderen jonger dan vier met een oppervlakte van meer dan 200m2 of met kinderbedjes op de eerste verdieping en hoger, geldt dat een brandmeldinstallatie met volledige bewaking noodzakelijk is. Wanneer de bedjes op de eerste verdieping of hoger staan, moet de brandmeldinstallatie automatisch doormelden naar de brandweer. Wanneer de kinderopvang kleiner is dan 200 m2 of als er minder dan zes kinderbedjes zijn op de eerste verdieping of hoger, is rookmelder in alle ruimtes waarlangs de vluchtroute loopt voldoende (zie ook artikel 6.21, vierde lid).

Aanwezigheid van brandblusmiddelen

In alle kindercentra (dus ook bij buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen) moeten voldoende brandslanghaspels of andere handbrandblustoestellen aanwezig zijn. Als niet de hele ruimte met een waterstraal van een brandslanghaspel bereikbaar is, dan zijn aanvullende handbrandblusmiddelen nodig voor de rest van de ruimte.

Gebruik van brandvertragende materialen

Maak daarnaast gebruik van materialen die voldoende brandveilig zijn en liefst zelfs brandvertragend. Denk aan materialen als gordijnen, vloerbedekking, versiering, meubelen en speeltoestellen. Natuurlijk wil je je kinderdagverblijf ook speels en gezellig houden. Daarom mag u knutselwerkjes en slingers of posters wel aan de muur hangen, maar gebruik daarbij wel je verstand. Hang dus niet de hele muur vol of op plaatsen waar het risico op brand hoger is, zoals in de buurt van gloei- of halogeenlampen. Daarnaast is het aan te raden – maar niet verplicht – om brandvertragende slingers en versieringen te gebruiken.

Houd de branddeuren dicht

Een van de belangrijkste middelen om een brand klein te houden tijdens brand, is door het sluiten van branddeuren. Een branddeur moet daarom zelfsluitend zijn en mag daarnaast nooit worden geblokkeerd.

Vluchtroutes vrijhouden en testen

De vluchtroute vrijhouden is cruciaal om snel weg te kunnen komen tijdens een brand. Zorg dus dat vluchtroute-aanduidingen zichtbaar blijven en de vluchtroute niet wordt geblokkeerd door speelgoed, lesmateriaal, wandelwagens of ander materiaal. Daarnaast maken kinderdagverblijven weleens gebruik van trekhekjes, om te voorkomen dat kinderen zich altijd vrij door het lokaal kunnen bewegen. Zorg wel voor trekhekjes die tijdens een brand direct geopend kunnen worden. Daarnaast moet het vluchten ook op regelmatige basis geoefend worden en daarbij moet je goed kijken hoeveel tijd de vluchtroute in beslag neemt, inclusief het openen van de trekhekjes.

Brandveiligheidsscan

Als vrijwilliger bij de brandweer ziet eigenaar Jan Goutsmits van Brandveiliger vaak veel leed dat voorkomen had kunnen worden. Daarom is het onze persoonlijke missie om pand in Nederland brandveiliger te maken. Vraag een brandveiligheids-scan aan en ontdek wat je kunt verbeteren op het gebied van brandveiligheid.